Kancelaria Kraków - porady prawne, umowy, reprezentacja | krmp.pl
Specjalizujemy się w prawie rodzinnym, cywilnym i karnym.
Radca Prawny Kraków - rozwody, podział majątku, obsługa firm

Odwołanie darowizny | krmp.pl

Odwołanie darowizny

Lubimy dawać prezenty. Czasami jednak koniecznym jest ich odebranie. Mimo ludowej mądrości o rzekomych konsekwencjach powyższego, odwołanie darowizny rodzi przede wszystkim skutki na tym padole, i to w sferze prawnej. A konkretnie jakie?

Życie potrafi napisać szereg scenariuszy, które bądź przymuszają, bądź uzasadniają odwołanie uczynionej darowizny.

Wychodząc na przeciw takim sytuacjom, ustawodawca przewidział w kodeksie cywilnym przepisy, które regulują materię odwoływania uczynionych nieodpłatnie przysporzeń.

Ustawa rozróżnia dwa zasadnicze przypadki:

1) zgodnie z art. 896 kodeksu cywilnego, "darczyńca może odwołać darowiznę jeszcze niewykonaną, jeżeli po zawarciu umowy jego stan majątkowy uległ takiej zmianie, że wykonanie darowizny nie może nastąpić bez uszczerbku dla jego własnego utrzymania odpowiednio do jego usprawiedliwionych potrzeb albo bez uszczerbku dla ciążących na nim ustawowych obowiązków alimentacyjnych".

2) natomiast na mocy art. 898 § 1 k.c., "darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.".

Czym jest owa rażąca niewdzięczność?

Ustawa nie zawiera definicji legalnej tego pojęcia. Jest to tzw. klauzula generalna, która pozwala sądowi ocenić, czy dane zachowanie obdarowanego jest na tyle naganne, że winno zostać napiętnowane w drodze odwołania wykonanej darowizny. Analizując konkretny przypadek, można i warto natomiast sięgnąć do orzecznictwa, które po części rozwija i definiuje to pojęcie.

Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 899 § 1 k.c., "darowizna nie może być odwołana z powodu niewdzięczności, jeżeli darczyńca obdarowanemu przebaczył. Jeżeli w chwili przebaczenia darczyńca nie miał zdolności do czynności prawnych, przebaczenie jest skuteczne, gdy nastąpiło z dostatecznym rozeznaniem.".

Co ważne, oświadczenie o odwołaniu darowizny, mogą złożyć także osoby trzecie - nie tylko sam darczyńca. Stanowi o tym art. 899 § 2 k.c., zgodnie z którym: "spadkobiercy darczyńcy mogą odwołać darowiznę z powodu niewdzięczności tylko wtedy, gdy darczyńca w chwili śmierci był uprawniony do odwołania albo gdy obdarowany umyślnie pozbawił darczyńcę życia lub umyślnie wywołał rozstrój zdrowia, którego skutkiem była śmierć darczyńcy."

Należy jednak pamiętać, że "darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego." (art. 899 § 3 k.c.).

W jaki sposób można odwołać darowiznę?

Zgodnie z art. 900 k.c., "odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.".

Jakie skutki prawne niesie doręczenie takiego oświadczenia?

Osoba obdarowana powinna zwrócić darczyńcy przedmiot darowizny lub złożyć w odpowiedniej formie oświadczenie o zwrotnym przeniesieniu własności danej rzeczy - chyba że kwestionuje ważność, dopuszczalność lub skuteczność złożonego oświadczenia.

W przypadku bezskuteczności wezwania do zwrotu darowizny, darczyńcy pozostaje jedynie wystąpić do sądu. W zależności od charakteru sprawy, może on wystąpić do sądu o wydanie danej rzeczy, lub nakazanie złożenia oświadczenia o zwrotnym przeniesieniu własności do rzeczy (co zazwyczaj dotyczy nieruchomości).

Należy jednak pamiętać, że zgodnie z art. 902 k.c., "przepisów o odwołaniu darowizny nie stosuje się, gdy darowizna czyni zadość obowiązkowi wynikającemu z zasad współżycia społecznego.".

Domaganie się zatem zwrotu np.: drobnych prezentów przekazanych dziecku z okazji św. Mikołaja - prawdopodobnie nie spotkałoby się z akceptacją sądu.

Z okazji dzisiejszego dnia (6.XII.2016 r.), życzymy wiele radości tak z otrzymanych, jak i darowanych prezentów!

Tags: darowizna, odwołanie darowizny

Drukuj E-mail

 

Drukuj

kancelaria@krmp.pl | +48 606 89 77 39 | 12 357 15 10 | Czarnowiejska 8/1, 31-126 Kraków | oddział: Czernichów 40, 32-070 Czernichów

Drogi Użytkowniku, prosimy o akceptację naszej polityki prywatności i cookies. Administratorem danych osobowych jest: Kancelaria Radcowska Michał Podolec, Czarnowiejska 8/1, 31-126 Kraków, rodo@krmp.pl. Przetwarzamy dane, które Użytkownik ujawni w trakcie rejestracji lub wysyłania wiadomości, a także dot. analityki ruchu (m.in. IP, lokalizacja itd.). Dane przetwarzamy m.in. w celu: świadczenia usług drogą elektroniczną, bezpieczeństwa IT. Użytkownik ma prawo: dostępu, poprawiania, usuwania swych danych, sprzeciwu i wycofania zgody na przetwarzanie, "bycia zapomnianym", przenoszenia danych, złożenia skargi do organu nadzorczego. By skorzystać z tych praw napisz na: rodo@krmp.pl. Podstawą prawną przetwarzania jest zgoda Użytkownika, lub słuszny interes Administratora (prawo do marketingu bezpośredniego i ochrony systemów IT). Dane są przekazywane os. trzecim i do państw trzecich w tym m.in. podmiotów realizujących płatności, archiwizację danych, hosting, księgowość. Dane przetwarzamy m.in. dopóki Użytkownik korzysta z naszych usług. Administrator profiluje Użytkowników dla celów VAT pod względem: lokalizacji, statusu przedsiębiorcy. Podanie danych jest dobrowolne. Korzystanie z niektórych funkcjonalności Strony wymaga podania danych. Więcej szczegółów dostępnych jest w polityce prywatności oraz w polityce cookies.