postępowanie w sprawach nieletnich

Środki wychowawcze i poprawcze względem nieletnich

Postępowanie sądowe i wykonawcze w sprawach nieletnich uregulowane jest ustawą z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich, która zawiera w swej treści liczne odwołania nakazujące bezpośrednie, bądź odpowiednie stosowanie przepisów zarówno Kodeksu postępowania karnego, jak i Kodeksu postępowania cywilnego – a to w zależności od specyfiki regulowanej materii. Konglomerat przepisów prawnych normujących szeroki katalog spraw ogólnie i potocznie nazywanych sprawami nieletnich, jest zatem zbiorem łączącym niekoniecznie doskonale współpracujące ze sobą regulacje wywodzące się z różnych gałęzi prawa rządzonych odmiennymi założeniami.

Wachlarz spraw, z którymi stykają się sądy rodzinne (są nimi sądy rejonowe) orzekające w sprawach nieletnich, jest bardzo szeroki i obejmuje swym spektrum sprawy pozornie błahe, jak i sprawy o charakterze ewidentnie poważnych postępowań karnych. Z tej też przyczyny przyjęto różne nazwy dla poszczególnych typów postępowań, jak m. in. postępowania w sprawach o demoralizację nieletniego (zarówno zapobieganie, jak i zwalczanie owej), postępowania o czyny karalne popełnione przez nieletnich po ukończeniu lat 13, a przed ukończeniem lat 17 oraz sprawy wykonywania środków wychowawczych lub poprawczych.       

Poniżej chciałabym skupić się w krótkiej informacji na rodzaju stosowanych przez sądy wobec nieletnich środkach wychowawczych, wychowawczo-leczniczych i poprawczych. Katalog tych środków jest bardzo bogaty, co więcej – otwarty, a zatem sąd posiada kompetencję doboru innego rodzaju środka aniżeli wymienione enumeratywnie w ustawie, o ile środek ten będzie odpowiedni jako reakcja na dany czyn i spełni kluczową rolę, a to cel wychowawczy i resocjalizacyjny. 

Katalog środków wobec nieletnich zawiera przepis art. 6 powołanej na wstępie ustawy i składają się na niego:

  • udzielenie nieletniemu upomnienia,
  • zobowiązanie do określonego postępowania (np. naprawienia szkody, wykonania określonych prac, przeproszenia osoby pokrzywdzonej, podjęcia nauki lub leczenia, uczestniczenia w zajęciach mających na celu określone oddziaływanie na osobę nieletniego, zaniechanie używania alkoholu itp.),
  • ustanowienie nadzoru odpowiedzialnego rodziców lub opiekuna albo organizacji młodzieżowej, zakładu pracy, osoby udzielającej poręczenia za nieletniego,
  • zastosowanie nadzoru kuratora,
  • skierowanie do ośrodka kuratorskiego, organizacji lub instytucji zajmującej się pracą z nieletnimi,
  • orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, przepadku przedmiotów,
  • orzeczenie umieszczenia w młodzieżowym ośrodku wychowawczym albo w zawodowej rodzinie zastępczej,
  • orzeczenie umieszczenia w zakładzie poprawczym.

 Sąd procedujący sprawę nieletniego ma również możność zobowiązania rodziców bądź opiekunów nieletniego do określonego działania (poprawy warunków bytowych, wychowawczych, współpracy z określonymi instytucjami) lub naprawienia szkody wyrządzonej działaniem nieletniego.

Należy pamiętać, iż wymienione powyżej środki wychowawcze i poprawcze wobec nieletnich są orzekane bezterminowo, a zatem ich stosowanie limituje osiągnięcie przez nieletniego 18 lub 21 lat, w zależności od rodzaju stosowanego środka (art. 73 ustawy).

Udostępnij

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on print
Share on email
Uruchom WhatsApp
Napisz do nas.
Witamy!

Zapraszamy do kontaktu, od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00 - 17:00.
Powered by